สะระแหน่ ปลูกครั้งเดียวได้ทั้งอาหารและยา

x
คลิกที่นี่ เพื่อฟังบทความ

สะระแหน่ พืชที่ทุกคนในบ้านเราต่างคุ้นเคยเป็นอย่างดี เพราะว่าสะระแหน่นั้นมีส่วนร่วมในหลากหลายเมนูของอาหารไทย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการเป็นเครื่องปรุง ผักทานแกล้ม หรือผักประดับจาน แต่ในความเป็นจริงแล้วสะระแหน่นั้นยังมีสรรพคุณต่างๆ อีกมากมาย ในบทความนี้จะมาแนะนำถึงรายละเอียดต่างๆ ที่แอบซ่อนอยู่ของสะระแหน่ว่าทำไมถึงเป็นได้ทั้งอาหารและยา

1. ลักษณะ

ต้องเข้าใจก่อนว่าพืชในตระกูลของสะระแหน่นั้นมีแพร่หลายอยู่แทบทั่วโลก โดยมีถิ่นกำเนิดอยู่ในบริเวณทะเลเมดิเตอร์เรเนียน โดยสะระแหน่นั้นเป็นพืชล้มลุกตระกูลมิ้นต์ แต่ไม่ใช่มิ้นต์ สะระแหน่เป็นไม้เลื้อยที่อยู่ตามพื้นดิน ใบมีลักษณะกลมหนา ใบมีกลิ่นหอมเย็นที่มีลักษณเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ ทำให้สะระแหน่จัดว่าเป็นพืชยอดนิยมที่นำไปใช้ประกอบอาหารในเมนูต่าง ๆ ทั่วโลกอย่างแพร่หลาย

ลักษณะ

2. คุณค่าทางโภชนาการ

สะระแหน่เป็นพืชอีกหนึ่งชนิดที่มีคุณค่าทางโภชนาการต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายมนุษย์ค่อนข้างมาก คุณค่าทางโภชนาการของสะระแหน่ที่สำคัญได้แก่ พลังงาน, โปรตีน, ไขมัน, คาร์โบไฮเดรต, แคลเซียม, ฟอสฟอรัส, ธาตุเหล็ก, วิตามิน บี3, วิตามิน เอ, วิตามิน บี1, วิตามิน บี2, และ วิตามินซี รวมไปถึงสารเบต้าแคโรทีนอีกด้วย

คุณค่าทางโภชนาการ

3. วิธีปลูก

การปลูกสะระแหน่ที่บ้านเป็นเรื่องง่ายกว่าที่หลายคนคิด โดยสามารถปลูกไว้ในกระถางขนาดกลางได้ โดยเตรียมดินปลูกผสมปุ๋ยคอกใส่ไว้ในกระถางที่ต้องการ ซึ่งการปลูกสะระแหน่นิยมปลูกด้วยการปักชำลำต้น วิธีการนี้เพียงแค่นำสะระแหน่ที่ซื้อมาจากตลาดจิ้มส่วนก้านลงไปในดินที่เตรียมไว้ แล้วรดน้ำให้ชุ่ม วางให้โดนแดด เพียงแค่นี้ก็จะได้สะระแหน่ไว้ทานเองที่บ้านอย่างง่าย ๆ

วิธีปลูก

4. สรรพคุณ

สะระแหน่นั้นมีสรรพคุณต่าง ๆ มากมายในเรื่องของการนำมาประกอบอาหาร และใช้เป็นยา โดยสะระแหน่นั้นช่วยในเรื่องการบรรเทาอาการหวัด เจ็บคอ การติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ ปัญหาต่าง ๆ ของระบบทางเดินอาหาร ขับลม ส่วนน้ำมันสะระแหน่นั้นสามารถนำมาใช้ทาเพื่อรักษาอาการปวดกล้ามเนื้อ อาการแพ้ หรือใช้สูดดมเพื่อเป็นการผ่อนคลาย แก้เครียดก็ได้อีกด้วย

สรรพคุณ

5. สูตรชา

ชาสะระแหน่นั้นถูกจัดว่าเป็นเมนูเพื่อสุขภาพที่ได้รับความนิยมมากในปัจจุบัน เนื่องจากมีสรรพคุณที่ดี และทำได้ง่าย การทำชาสะระแหน่นั้นเพียงแค่ใช้ใบสะระแหน่ประมาณ 2 ช้อนชาจะเป็นแบบสด หรือตากแห้งบดละเอียดก็ได้ นำไปชงกับน้ำร้อน 1 แก้ว จากนั้นกรองให้กากออกให้เหลือแต่น้ำ ปรุงรสหวานตามใจชอบ ก็จะได้ชาสะระแหน่พร้อมดื่ม ซึ่งจะดื่มในตอนที่ร้อน หรือทิ้งไว้ให้เย็นก็รสชาติดีเยี่ยมไม่แพ้กัน

สูตรชา

6. ประกอบอาหาร

สะระแหน่นั้นได้รับความนิยมในฐานะผักประดับจานอาหาร ผักโรยหน้า หรือผักแกล้มเป็นอย่างมาก เนื่องจากใบมีสีสวย และมีกลิ่นหอม แต่ในความเป็นจริงแล้วสะระแหน่สามารถใช้เป็นส่วนประกอบของอาหารได้มากกว่านั้น สำหรับเมนูต่างๆ จากสะระแหน่มีมากมาย ไม่ว่าจะเป็น หมูทอดซอสสะระแหน่ น้ำพริกใบสะระแหน่ ก๋วยเตี๋ยวลุยสวน หรือการนำไปทำน้ำชงต่างๆ รวมไปถึงการนำไปผสมในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์บางประเภทได้อีกด้วย

ประกอบอาหาร

7. ยา

สะระแหน่นั้นจัดว่าเป็นพืชสมุนไพรที่มีความสามารถในการต้านทาน หรือรักษาโรคต่าง ๆ ได้ การนำสะระแหน่มาใช้เป็นยาก็มีมาตั้งแต่ครั้งอดีต และมีตำรับยาที่นำสะระแหน่ หรือพืชในตระกูลเดียวกันมาใช้แพร่หลายไปทั่วโลก รวมไปถึงในปัจจุบันที่มีการพัฒนาสารสกัด และน้ำมันสะระแหน่ในการรักษาโรคต่างๆ อย่างมากมาย

การใช้สะระแหน่รักษาอาการปวดหัว ปวดฟัน เจ็บคอ ทำได้โดยการนำเอาใบสะระแหน่ไปต้ม ผสมเกลือเล็กน้อย ดื่มวันละ 2 ครั้งจะช่วยบรรเทาอาการเหล่านี้ได้ หรือจะกินใบสดเพื่อช่วยในการขับลม รวมไปถึงช่วยในการย่อยอาหารอีกด้วย  

ส่วนการใช้น้ำมันสะระแหน่ด้วยตำรับแพทย์แผนปัจจุบันนั้น การรับประทานน้ำมันสะระแหน่จะช่วยรักษา และบรรเทาอาการของโรคลำไส้แปรปรวน นอกจากนี้น้ำมันสะระแหน่เมื่อนำมาทาผิวหนังในบริเวณที่มีอาการอักเสบทางผิวหนัง แพ้ แดง บวม สารเมนทอลในน้ำมันสะระแหน่ที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียก็จะสามารถบรรเทาอาการเหล่านั้นลงได้

ยา

8. ข้อควรระวัง

สะระแหน่นั้นแทบไม่มีอันตรายจากการทานเมื่อทานในปริมาณที่เหมาะสม แต่ถ้าทานมากเกินไปอาจจะทำให้มีอาการแสบร้อนกลางอก เกิดแผลในปาก บางคนที่แพ้สะระแหน่จะมีอาการหน้าแดง ปวดหัว สำหรับผู้ที่ควรระวังในการทานสะระแหน่ได้แก่ ผู้ที่มีอาการท้องเสีย ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ผู้ที่ทานยาบางประเภท ซึ่งคุณลักษณะของยาเมื่อทานคู่กับน้ำมันสะระแหน่แล้วจะทำให้เกิดผลเสียกับร่างกาย อย่างเช่นยาลดกรดต่าง ๆ เป็นต้น

ข้อควรระวัง

จะเห็นได้ว่าสะระแหน่ที่เรามองเห็นเป็นเพียงแค่ผักประดับจานอาหารนั้นมีคุณภาพ และมีสรรพคุณต่าง ๆ มากเกินกว่าที่จะคิดไว้ ในบทความนี้ได้มาเล่าถึงที่มาที่ไป คุณสมบัติทางด้านต่าง ๆ ของสะระแหน่ วิธีการปลูกแบบง่าย ๆ การนำสะระแหน่ไปใช้เป็นยา รวมไปถึงข้อควรระวังในการใช้สะระแหน่ สะระแหน่มีประโยชน์มากกว่าที่คิดจะมองเพียงแค่สีสัน หรือกลิ่นหอม จากบทความนี้แสดงให้เห็นว่า สะระแหน่นั้นมีประโยชน์ที่หลากหลายมากว่าจะเป็นเพียงแค่ผักประดับจานอาหาร

บทความแนะนำ

ประกาศยอดนิยม ในจังหวัดกรุงเทพมหานคร

โครงการยอดนิยม ในจังหวัดกรุงเทพมหานคร