‘สีลม-สามย่าน’ กำลังจะเปลี่ยนไป

21/7/2019
Share

ว่ากันว่ารถไฟไปถึงที่ไหน ความเจริญและเศรษฐกิจคึกคักย่อมตามไปที่นั้น

Transit-Oriented Development: TOD คือการพัฒนาพื้นที่รอบขนส่งมวลชน ซึ่งเป็นอีกหนึ่งรูปแบบการพัฒนาเมื่องที่จะมีให้เห็นมากขึ้นในไทย

หากจะมีถนนสักเส้นนำร่องใช้ทฤษฎีนี้ พระรามสี่คือถนนเส้นที่เหมาะมากเส้นหนึ่งได้แก่ หัวลำโพง สามย่าน สีลม ลุมพินี และคลองเตย อีกทั้งยังมีบีทีเอส ศาลาแดงตั้งอยู่ ปัจจุบันเฉพาะบริเวณสีลมมีคนใช้ถึงสี่แสนคน เมื่อระบบรางที่กำลังก่อสร้างเชื่อมต่อคนทั้งฝั่งธนฯ และฝั่งพระนครเข้าด้วยกันโดยจะแล้วเสร็จในปี 2572 ทางสำนักงานจราจรและการขนส่ง กทม. (สนข.) คาดการณ์ว่าจะมีคนใช้พื้นที่นี้ถึง 1.2 ล้านคนต่อวัน

ระบบราง-พัฒนาเมือง

การลงทุนก่อสร้างระบบรางมีต้นทุนสูงลิบ ลำพังค่าโดยสารของผู้สัญจรไม่สามารถคืนทุนได้ในเร็ววัน แนวคิดของ TOD ที่ว่าด้วยการเพิ่มมูลค่าของพื้นที่โดยรอบเพื่อดึงดูดให้มาลงทุนจึงนิยมนำมาใช้ เพราะเมื่อมีการพัฒนาพื้นที่อย่างเหมาะสมจะดึงผู้คนจำนวนมากเข้ามาบริการ ส่งผลให้ย่านคึกคัก ถือว่าเป็น Win-win Situation ของทั้งระบบขนส่งและผู้ลงทุนโดยรอบ

เอกชนหลายรายเล็งเห็นศักยภาพสำคัญบนถนนแห่งนี้และเริ่มเข้าพัฒนาในพื้นที่กันบ้างแล้ว อย่างเช่น The One Bangkok บนทำเลโดดเด่นที่ดินสวนลุมไนท์พลาซ่า

จากการลงศึกษาพื้นที่เพื่อดูว่าหากจะพัฒนาย่านนี้ให้สอดคล้องกับ TOD มีอะไรที่ต้องทำอีกบ้าง

ปัญหาที่พบ ได้แก่ สภาพที่ไม่เอื้อต่อการเดิน ทั้งสภาพของทางเท้าและทางเดินที่ไร้ร่มเงา

การที่บริเวณพระรามสี่เต็มไปด้วยอาคารหน่วยงานของรัฐ มีรั้วรอบขอบชิดที่ไม่เชิญชวนให้คนมาปฏิสัมพันธ์ด้วย องค์ประกอบเหล่านี้ต่างเสริมสร้างให้พระรามสี่เป็นเพียงทางผ่าน ไม่ดึงดูดให้คนจอดแวะ และเป็นพื้นที่ที่มีการใช้รถอย่างหนาแน่น เหล่านี้คือสิ่งที่ปิงเห็นว่าควรต้องคลี่คลายให้สำเร็จ

NEW CULTURE

เมื่อนำปัญหาของพื้นที่ในปัจจุบันมาวิเคราะห์ พบว่า หากต้องการสร้างอัตลักษณ์ใหม่ในพื้นที่ หัวใจของงานอยู่ที่การผสานกิจกรรมเก่าและใหม่เข้าด้วยกันเพื่อให้ตอบโจทย์พฤติกรรมผู้ใช้งาน

สรุปออกมาเป็นพื้นที่ 4 แบบ กับอีก 2 ภาพลักษณ์

Hangout Space พื้นที่สังสรรค์และพื้นที่พบปะ

Creative Space พื้นที่นั่งทำงาน

Exercise Space และ Greenspace ที่มาคู่กัน เพราะพื้นที่ออกกำลังกายมีทั้งรูปแบบสวนและในพื้นที่เมือง

ส่วน 2 ภาพลักษณ์ที่ต้องพัฒนาแบบควบคู่ ทั้งพื้นที่เดินทางได้อย่างสะดวกสบาย (Convenience Place) และมีเอกลักษณ์น่าจดจำ (Identity Place)

ตาม Conceptual Plan การปรับปรุงที่เกิดขึ้นนอกจากบนถนนพระรามสี่แล้วยังเปิดโอกาสเชื่อมต่อไปยังถนนภายในเส้นที่ติดกันด้วย โดยจากการศึกษาได้กำหนดแผนปรับปรุงพื้นที่ผ่านเครื่องมือ 5 องค์ประกอบซึ่งจะใช้แตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ ได้แก่ 

Street and Platform Area: เชื่อมต่อพื้นที่ให้เดินทางได้สะดวกและมองเห็นภาพรวมของพื้นที่อย่างต่อเนื่อง

Façade and Footpath: ปรับปรุงให้รองรับกิจกรรมที่จะเกิดขึ้นภายในพื้นที่

1st Floor and Podium: สร้างการรับรู้ถึงกิจกรรมในพื้นที่และเชื่อมต่อสู่พื้นที่ด้านนอก

5th Floor and Above: สร้างการรับรู้ถึงกิจกรรมให้กับคนที่อยู่ฝั่งตรงข้าม

Inside Rama 4 Road: กระจายการเชื่อมโยงของกิจกรรมออกไปสู่พื้นที่ต่อเนื่อง

พื้นที่การพัฒนาเริ่มตั้งแต่สะพานเหลืองไปจนถึงวิทยุ แบ่งได้เป็น 5 พื้นที่ ครอบคลุมย่านสะพานเหลือง สามย่าน ราชดำริ สีลม และวิทยุ

 

สะพานเหลือง: วัฒนธรรมอาหารข้างถนน

เมื่อบ่ายแก่มาเยือน รถเข็นขายอาหารนานาชนิดตั้งแต่ก๋วยเตี๋ยว ไปจนขนมหวาน เริ่มตั้งร้านเรียงรายหน้าตึกแถวบริเวณสะพานเหลือง เหล่ารถเข็นเป็นทั้งแหล่งอาหารราคาจับต้องได้ของคนในพื้นที่ และเป็นร้านอาหารโปรดของทั้งคนใกล้ไกล แต่ก็ดูเหมือนเป็นเรื่องที่เข้าใจได้หากบางคนก็ยังหยุดหงุดหงิดใจไม่ได้สักทีว่าจะกีดขวางทางเท้ากันไปถึงไหนกัน

เมื่อมองอนาคตที่ไม่ไกลนัก โครงการจุฬาสมาร์ตซิตี้ที่เปลี่ยนโฉมพื้นที่เป็นเป็นตึกสูง*อาจส่งผลให้สตรีทฟู้ดแถวนี้ต้องหายไป

หากเป็นเช่นนั้นจริง ข้อเสนอที่น่าจะเหมาะสมคือไอเดีย Hawker Corner รวบรวมร้านค้าสตรีทฟู้ดไว้ด้วยกัน จัดเป็นระบบระเบียบมากขึ้นเพื่อสะดวกต่อผู้กิน ผู้ขายและการจัดการ

แม้จะเป็นตึกสูง แต่การคงไว้ซึ่งรูปแบบห้องแถวที่เป็นเอกลักษณ์ไว้ได้โดยการร่นอาคารสูงไว้ด้านหลังเพื่อให้เป็นมิตรต่อผู้เดิน ขณะเดียวกันก็เสนอให้ใช้วัสดุด้านหน้าอาคารที่โปร่งเพื่อมองเห็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นในตึก

 

 

สามย่าน: วัฒนธรรมการพักผ่อนและเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์

ตำแหน่งที่ตั้งของสามย่านนั้นโดดเด่นจากการรวมตัวของสำนักงานหลายบริษัทตั้งอยู่ อีกทั้งยังอยู่ติดกับสถาบันการศึกษา ทำให้บริเวณสามย่านที่ติดกับถนนพระรามสี่คึกคัก มีผู้คนมากมายเข้ามาใช้พื้นที่ ทั้งติวหนังสือ อ่านหนังสือ นัดเจรจาธุรกิจ และนั่งทำงาน

ตั้งใจที่จะปรับเปลี่ยนพื้นที่ด้านหน้าตึกจามจุรีสแควร์ที่ปล่อยโล่งในปัจจุบันให้ร่มรื่นยิ่งขึ้นด้วยร่มไม้เพื่อให้คนใช้พักผ่อนหย่อนใจได้จริง ส่วนบริเวณใต้ดินของลานนั้น

อีกไอเดียดีๆ กับการบริหารจัดการพื้นที่ให้เกิดประโยชน์มากที่สุดด้วยการเปิดพื้นที่ให้การเชื่อมต่อได้จากอาคารสามย่านมิตรทาวน์ โดยไม่ได้ทำเป็นแค่ทางสัญจร แต่เป็นพื้นที่ที่คนสามารถนั่งทำงานได้ ส่วนพื้นที่บนดินกับใต้ดินสามารถมองเห็นกันได้ด้วยการใช้หลังคาแบบโปร่ง  โดยไอเดียในการปรับเปลี่ยนพื้นที่นี้จะเป็นไปตามความต้องการของผู้ใช้ นั่นคือการสร้างพื้นที่ Creative Space

 

ราชดำริ : วัฒนธรรมสุขภาวะ

สีลม : แหล่งรื่นรมย์ยามค่ำคืน

 

 

การศึกษาพื้นที่ย่านในครั้งนี้ นำเสนอให้จุดเด่นทั้งสองนี้ผสานกันโดยเชื่อมกันผ่านอาคารดุสิต เซ็นทรัล พาร์ค โครงการอสังหาริมทรัพย์ขนาดใหญ่ที่จะมาแทนที่โรงแรมดุสิตธานีแลนด์มาร์กสำคัญของย่านนี้

จากลักษณะพื้นที่ บริเวณชั้นล่างทำเป็นสนามที่ต่ำกว่าพื้นดิน (Sunken Court) มีลักษณะเป็นสแตนด์ที่มองเห็นสวนลุมพินีได้ โดยสแตนด์นี้จะเชื่อมต่อสามระดับทั้ง MRT ระดับพื้นดิน และ BTS นอกจากใช้เพื่อเปลี่ยน-เชื่อมต่อระบบขนส่งมวลชนแล้ว สแตนด์นี้อาจเป็นจุดนัดพบ (Urban Hangout Space)  หรือเป็นพื้นที่นั่งเล่นรับชมกิจกรรมก็ดี

เพื่อให้พื้นที่ออกกำลังกายเชื่อมต่อออกไปไม่จบลงแค่ในสวน พื้นที่บริเวณหน้าโรงพยาบาลจุฬาจะปรับเป็น Active Yard ลานออกกำลังเล็กๆ สร้างความเป็นมิตรกับพื้นที่ด้วย

นอกจากนี้บริเวณดาดฟ้าของตึกแถวในถนนสีลม ถ้าจะให้ดีควรปรับให้มีการเชื่อมต่อกันเพื่อทำเป็นสวนและบาร์บนดาดฟ้าเพิ่มสีสันยามค่ำคืน

 

วิทยุ: วัฒนธรรมเมืองสีเขียว

 

 

วิทยุ ย่านหรูหรากลางเมือง เป็นที่ตั้งของสถานที่สำคัญอย่างสถานทูตหลายแห่งแต่กลับไม่ได้เชื่อมต่อกับ BTS โดยตรง ในมุมมองจากการศึกษาโครงการนี้เห็นควรให้ทำสกายวอล์กเชื่อมต่อมาจากบีทีเอสศาลาแดง นำเสนอคอนเซ็ปต์การพัฒนาให้เป็นพื้นที่สีเขียว (Green Space) ตลอดแนวในย่านนี้

ต่อเนื่องมาจากบริเวณสวนลุมพินี บริเวณนี้เป็นที่ตั้งของอีกหนึ่งตึกพาณิชยกรรมใหม่อย่าง The One Bangkok และตึกรอบๆ ที่สามารถใช้ต้นไม้สร้างหน้ากากอาคาร (Façade) ให้เป็นแบบอาคารอนุรักษ์พลังงานเพื่อลดอุณหภูมิของตึก และเพื่อให้สอดรับกับบรรยากาศโดยรอบได้

 

มากกว่าพระรามสี่

เมื่อมองไปยังพื้นที่โดยรอบ สถานเสาวภาที่อยู่ถัดจากจามจุรีสแควร์แต่ความคึกคักกับต่างกันไกล โดยไอเดียที่นำเสนอไว้ในการศึกษาพื้นที่ในครั้งนี้คือ การทลายรั้วระหว่างสองพื้นที่ และเปิดเป็น Outdoor Learning Space โดยคิดต่อยอดจากองค์ประกอบเดิมที่มีพิพิธภัณฑ์สภากาชาดอยู่แล้ว

อีกพื้นที่หนึ่งคือโรงอาหารซีพี ที่ซ่อนตัวอยู่ในโรงพยาบาลจุฬาฯ สถานที่ใจกลางเมืองที่คนอาจไม่ได้นึกถึงนอกเสียจากยามเจ็บไข้ได้ป่วย เพื่อให้พื้นที่นี้เปิดกว้างควรปรับเป็นพื้นที่โรงอาหารแบบกึ่งกลางแจ้งเชื้อชวนให้ผู้คนแวะเวียนไปได้สะดวกขึ้น

 

ข้อมูล   : ศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง (UddC)

ผู้เขียน : อัฑฒกร เกตุประภากร นิสิตภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

 

 

21/7/2019
Share

บทความแนะนำ

คอนโดตลาดพลู ราคาดีต่ำกว่า 3 ล้าน มีที่ไหนบ้าง

ปลายปี เทศกาลงานสร้างครอบครัวมาถึง สำหรับใครที่เตรียมจะแต่งงาน คำถามที่ดูจะเจอประจำก็คือ “จะแต่งงาน...มีบ้านแล้วหรือยัง" “แต่งแล้วจะไปอยู่ที่ไหน” เจอคำถามเหล่านี้คงพาคิดหนักทุกที เพราะบ้านและคอนโดสมัยนี้ราคาแพงขึ้นทุกวัน แต่โชคดีเป็นของเรา เพราะปลายปีนี้ รัฐส่งมาตรการมาช่วยคนอยากมีบ้าน ด้วยการลดค่าโ....

"คนหนีเมือง" โอกาสใหม่ของผู้พัฒนาอสังหาฯ ไทย

พวกเราทุกคนคงคุ้นเคยกับสถานการณ์ที่มีประชากรเมืองเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง สวนทางกับประชากรชนบทที่ลดลงโดยตลอด ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ปกติตั้งแต่มีมนุษย์ในฐานะสัตว์สังคมเกิดขึ้นมาในโลก การรวมตัวกันเป็นชุมชนเมืองทำให้สังคมมนุษย์มีความเข้มแข็งขึ้นทั้งด้านความปลอดภัยและทางเศรษฐกิจ จากการเป็นนครรัฐ (City State)....

ความสำคัญของพื้นที่ส่วนกลางชุมชน

สังคมมนุษย์ในขั้นเริ่มต้น เป็นการเอาบ้านหลายหลังมาอยู่รวมกันเป็นชุมชน โดยบ้านแต่ละหลังจะมีอาณาบริเวณขนาดใหญ่ คนในบ้านสามารถดำรงชีวิตด้วยทรัพยากรที่อยู่ในขอบเขตที่ดินของตัวเองได้อย่างสมบูรณ์ ทั้งนา ไร่ สวน เลี้ยงสัตว์เพื่อเป็นอาหาร เรียกได้ว่าแต่ละครัวเรือนจบในตัวเอง และเมื่อบ้านเรือนในสมัยก่อนมีขนาด....

แนวโน้มราคาคอนโด : เกียกกาย-บางโพ-เตาปูน

สัปปายะสภาสถาน รัฐสภาแห่งใหม่ แห่งที่ 3 ได้กลายแลนมาร์คแห่งใหม่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ตั้งแต่เริ่มประกาศแผนการพัฒนาและเริ่มดำเนินการก่อสร้างไปเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2556 และเตรียมเปิดใช้อย่างเต็มรูปแบบในช่วงปลายปี 2562 นับเป็นจุดเริ่มต้นของสัญญาณบวกให้ย่าน “เกียกกาย-บางโพ-เตาปูน” ที่เป็นแหล่งที่ตั้งและใ....

เทคโนโลยีเปลี่ยนเมือง

เมืองที่ดีควรเป็นอย่างไร? มีอาคารสวยล้ำสมัย? ระบบขนส่งสาธารณะที่ครอบคลุม? หรือเอื้อให้คนเดินได้เดินดี? ใช่แล้ว เมืองที่ดีควรมีคุณสมบัติทั้งหมดที่กล่าวมา แต่โลกทุกวันนี้มีทรัพยากรมีจำกัด ปัญหาสิ่งแวดล้อมดูจะเป็นเรื่องใหญ่ขึ้นทุกที ประเมินกันว่าภายในปี 2040 อัตราการใช้พลังงานทั่วโลก 80% จะเกิดขึ้นในพื....

ลอยกระทงนี้ อยู่ใกล้ BTS สะพานตากสิน มีแต่เรื่องดี๊ดี

รู้หรือไม่ ถ้าคุณอาศัยอยู่แถวสะพานตากสิน บอกเลยครับว่าคุณสามารถเลือกไปลอยกระทงได้หลากหลายที่ มาดูกันครับว่า ถ้าอยู่แถว BTS สะพานตากสินจะไปลอยที่ไหนได้บ้าง 1.ใต้สะพานตากสิน ใต้สะพานตากสิน อีกหนึ่งจุดลอยกระทงยอดนิยมของกรุงเทพฯ นอกจากจะติดริมแม่น้ำเจ้าพระยาแล้ว ยังสามารถต่อรถไปลอยจุดอื่นๆ ได้อีกด้วยครั....

ฉะเชิงเทรา เมืองใหม่สำหรับการอยู่อาศัยในพื้นที่ EEC

นอกจากชลบุรีและระยองจะเป็นพื้นที่ในการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor) หรือ EEC แล้ว คราวนี้ก็มาถึงจังหวัดสุดท้ายในพื้นที่นี้ นั่นก็คือ ฉะเชิงเทรานั่นเอง ฉะเชิงเทรา 1 ใน 3 จังหวัดระเบียงเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ที่ได้รับคัดเลือกจากคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศ....

เจาะลึก Demand & Supply ตลาดที่อยู่อาศัย EEC ในจังหวัดระยอง

หลังจากที่เล่าถึงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor) หรือ EEC ในจังหวัดชลบุรีกันไปแล้ว คราวนี้เราจะมาเล่าถึงจังหวัดระยองกันบ้าง ว่ามีโครงการพัฒนาอะไร แล้วที่สำคัญตลาดที่อยู่อาศัยในพื้นที่นั้นเป็นอย่างไรกันบ้าง ระยอง เมืองแห่งโลจิสก์ติกส์และพลังงานสะอาด จังหวัดระยองเป็....

อนาคต ใครกันแน่ที่จะเป็นเจ้าของที่อยู่อาศัยที่แท้จริง

ฝันของคนทำงานส่วนใหญ่ คงฝันว่า เมื่อสะสมเงินได้ถึงระดับหนึ่ง ก็อยากจะมีที่อยู่อาศัยเป็นของตนเอง จะเป็นบ้านเดี่ยวทั้งบนของที่ดินตัวเองและในโครงการหมู่บ้านจัดสรร บ้านแฝด ทาวน์เฮ้าส์ ทาวน์โฮม หรือคอนโดมิเนียม ก็แล้วแต่กำลังทรัพย์และรสนิยมของแต่ละบุคคล บ้านเดี่ยวชานเมืองก็ซื้อเอาไว้อยู่เอง ส่วนคอนโดมิเน....

เจาะลึก Demand & Supply ตลาดที่อยู่อาศัย EEC ในจังหวัดชลบุรี

การพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor) หรือ EEC คือโครงการพัฒนาพื้นที่ 3 จังหวัดภาคตะวันออก ได้แก่ จังหวัดฉะเชิงเทรา ชลบุรี และระยอง เพื่อยกระดับไทยสู่การเป็นศูนย์การทางเศรษฐกิจระดับโลก โดยจะเสริมสร้างศักยภาพพื้นที่แนวระเบียงเศรษฐกิจชายฝั่งทะเล และเชื่อมเมืองชายฝั่งสู่กา....